Activa en afschrijvingen

Stap voor stap

1. 1Nieuwe aankoop: kies in Vaste activa onder Nog in activaregister opnemen voor Aanvullen. Hier staan geboekte inkoopregels op actieve activarekeningen met nog beschikbaar bedrag. Vanuit Inkoop brengt Als activum registreren je naar hetzelfde formulier; ook kostenregels kunnen daar expliciet worden geactiveerd. Een gekoppelde bankmutatie verwijst naar die inkoop. Een bestaand activum neem je over onder Beginbalans > Activa en effecten.
2. 2Het formulier stelt de factuurdatum voor als aanschafdatum, ingebruiknamedatum en registerstart, ook in een eerder boekjaar. Alles blijft wijzigbaar. Bij latere ingebruikname blijft de registerstart op de aankoopdatum: bezit en afschrijving beginnen niet altijd tegelijk. De eventuele regeltoelichting en nog beschikbare historische kostprijs worden overgenomen. Soort wordt alleen voorgesteld bij een eenduidige goodwill- of machinerekening. Bij een geschikte activarekening wordt die rekening voorgesteld; afschrijvingsrekeningen alleen als er per rol precies één actieve passende rekening is. Bedrag en rekeningen blijven wijzigbaar. Ook toerekeningen aan toekomstige of verkochte activa tellen mee. Wissel je in een vers voorbereid formulier van aankoop, dan worden ongewijzigde bronvoorstellen gewist; zelf bewerkte velden blijven staan.
3. 3Overstappen: open Beginbalans > Activa en effecten > Overgenomen activum toevoegen. Neem oorspronkelijke aanschafgegevens, eerdere afschrijving en eventuele waardecorrecties over. De berekende boekwaarde geldt direct vóór de startdatum van het register. Er wordt geen historische factuur of extra beginbalans geboekt.
4. 4Controleer de ingebruiknamedatum en vul restwaarde, gebruiksduur en aanschaf-, cumulatieve afschrijvings- en kostenrekening in. Kies resterende gehele maanden of een verwachte einddatum. De maanden lopen vanaf de latere van registerstart en ingebruikname; bij een gedateerde wijziging vanaf de latere van wijzigingsdatum en ingebruikname. De einddatum is de laatste verwachte gebruiksdag en telt mee. Gedeeltelijke maanden worden exact naar dagen berekend. Dit is geen verkoopdatum; fiscale grenzen kunnen het schema verlengen. Bij vastgoed komen de toepasselijke grond-, gebruiks- en WOZ-gegevens erbij.
5. 5Controleer het voorbeeld en bevestig. Het onderscheidt actuele stand, toekomstig schema en boekingen die bij opslaan veranderen. Ook zonder de eerste toekomstige WOZ kun je een gebouw registreren: verwijder de lege WOZ-regel en vul het gebruik wel in. Dit kan ook wanneer de registerstart al is verstreken maar het gebouw pas later in gebruik komt, zolang geen nu verschuldigde afschrijving de ontbrekende waarde nodig heeft. De vooruitblik blijft vanaf de ontbrekende WOZ expliciet onvolledig. Noodzakelijke ontbrekende WOZ blokkeert echte afschrijving; de software verzint geen waarde en kopieert geen oude WOZ.
6. 6De vooruitblik toont maximaal 50 jaar, zonder de ingevulde gebruiksduur of automatische afschrijving te verkorten. Activa met een toekomstige registerstart staan apart onder Nog niet gestart en tellen nog niet mee in de actuele aansluiting.
7. 7Afschrijving volgt daarna automatisch het opgeslagen schema: maandultimo, met gedeeltelijke maanden naar gebruiksdagen. De startdag telt mee, de verkoopdag niet. Gemiste maanden worden op hun oorspronkelijke datum ingehaald, alleen in open boekjaren en nooit vóór de beginpositie.
8. 8Een oorspronkelijke fout herstel je bij de oorspronkelijke bron; gekoppelde activa worden samen doorgerekend. Een nieuwe schatting, zoals een gewijzigde resterende levensduur, krijgt een eigen ingangsdatum. Gesloten jaren moet je eerst via de bestaande route heropenen als de correctie ze financieel raakt.
9. 9Bij verkoop leg je het verkoopdocument vast in Omzet en koppel je de verkoopregel in de activumeditor. Kies de verkoopdatum en resultaatrekening. Afvoer zonder opbrengst is een aparte keuze. Een later geboekte verkoopfactuur of creditnota verwerkt haar resultaat op die latere datum.
10. 10Controleer de aansluiting met het grootboek. Los verschillen of ontbrekende afschrijvingen op vóór jaarafsluiting. De module boekt geen onverklaard verschil automatisch weg.

Wat zie je op het scherm?

• Bron of beginpositie
• Aanschafwaarde, eerdere afschrijving en boekwaarde
• Restwaarde, resterende gebruiksduur en rekeningen
• Schema, actuele boekingen en aansluiting

Wat gebeurt er daarna?

Activa, afschrijvingen en verkoopresultaat blijven herleidbaar. Een btw-herziening op een gekoppelde inkoop toont de activagevolgen in hetzelfde voorbeeld. Bij een volledige activering moet de verdeling sluiten; bij een gedeeltelijke activering zie je ook het kostenverschil buiten de activa. Er is geen automatische algemene btw-herzieningsberekening.

Verder lezen